Het verpleegkundige beroep in Frankrijk bevindt zich in een cruciale periode. De wet nr. 2025-581 van 27 juni 2025 heeft de verpleegkundige consultatie, de verpleegkundige diagnose en nieuwe voorschrijvingsmogelijkheden in de Gezondheidswet opgenomen. Deze wetgevende vooruitgangen markeren een breuk met decennia van eisen die zonder juridische vertaling zijn gebleven.
Enkele maanden na de afkondiging laten de uitvoeringsbesluiten op zich wachten. Schriftelijke vragen van senatoren, gepubliceerd in september 2026, wijzen op een nog onvolledige regelgeving.
Wet van 27 juni 2025: wat verandert er concreet voor verpleegkundigen
Voor deze wet was het wettelijke kader voor de uitoefening van het verpleegkundige beroep gebaseerd op een nauw gedefinieerde eigen rol. De verpleegkundige consultatie had geen formele juridische status, wat autonome facturering verhinderde en de zichtbaarheid van het dagelijkse klinische werk beperkte.
De tekst die op 27 juni 2025 is afgekondigd, wijzigt deze situatie op drie punten. De verpleegkundige diagnose die in de Gezondheidswet is opgenomen biedt een wettelijke basis voor de klinische evaluatie die verpleegkundigen al uitvoerden zonder officiële erkenning. De verpleegkundige consultatie wordt een geïdentificeerde handeling. En nieuwe voorschrijvingsmogelijkheden breiden het interventiegebied uit, volgens het in september 2026 bijgewerkte dossier van de ANFIIDE.
De vakbonden en professionele organisaties, waaronder die vermeld op convergenceinfirmiere.fr, hebben jarenlang bijgedragen aan het naar voren brengen van deze eisen. De aanneming van de wet vertegenwoordigt een wetgevende stap, maar lost op zich niet de kwestie van de dagelijkse erkenning op.
Uitvoeringsbesluiten: de regelgevende blokkade die de verpleegkundige erkenning vertraagt
Een wet zonder uitvoeringsbesluiten blijft dode letter. Dit is precies het risico dat verschillende parlementariërs in de herfst van 2026 hebben aangekaart. De schriftelijke vragen die door Jocelyne Guidez, Marie-Do Aeschlimann en Laurent Burgoa in de Senaat zijn ingediend en op 17 september 2026 zijn gepubliceerd, vragen de regering naar de publicatiedatum van de reglementaire teksten.
Hun bezorgdheid betreft specifieke punten:
- De financieringsmodaliteiten voor de verpleegkundige consultatie in de stad zijn niet gedefinieerd, wat het voor zelfstandige verpleegkundigen onmogelijk maakt om deze in een levensvatbaar economisch kader uit te voeren.
- De uitoefeningsvoorwaarden van de verpleegkundige diagnose (vereiste opleiding, exacte perimeter, samenhang met de medische diagnose) moeten nog via regelgeving worden verduidelijkt.
- De nieuwe voorschrijvingsmogelijkheden zijn nog niet operationeel vanwege het ontbreken van een vastgestelde lijst van betrokken producten en handelingen.
Zonder uitvoeringsbesluiten heeft de wet geen concreet effect op de dagelijkse praktijk. Deze situatie creëert een begrijpelijke frustratie onder de professionals die hoopten op een snelle vertaling van de goedgekeurde vooruitgangen.
Directe toegang tot verpleegkundige zorg: een nog beperkte paradigmaverschuiving
De wet van 27 juni 2025 voorziet dat bepaalde patiënten rechtstreeks toegang kunnen krijgen tot verpleegkundige zorg zonder voorafgaand een arts te raadplegen. Deze bepaling betreft gezondheidsinstellingen, medisch-sociale structuren en gecoördineerde oefenstructuren.
Directe toegang verandert de logica van het zorgtraject. Historisch gezien kwam de verpleegkundige in actie op medische voorschrift. Hem of haar toestaan om een patiënt als eerste te ontvangen, erkent een autonome klinische evaluatievaardigheid. Het is zowel een symbolische als praktische verschuiving.
Daarentegen blijft de directe toegang in de stad geleidelijk en beperkt volgens de beschikbare informatie in de schriftelijke vragen van de Senaat. De regeling is niet algemeen van toepassing in zelfstandige praktijken. De feedback vanuit de praktijk verschilt over de werkelijke haalbaarheid van deze maatregel zonder specifieke financiering of duidelijke protocollen tussen zorgprofessionals.
Het bijzondere geval van de verpleegkundigen van het Nationaal Onderwijs
De wet heeft ook de specialiteit van de verpleegkundigen van het Nationaal Onderwijs en het hoger onderwijs erkend. De ministeriële werkzaamheden zijn nog bezig met het diploma, de duur van de opleiding, de toelatingsvoorwaarden en de bijbehorende salarisherkenning.
De SNICS-FSU heeft grote verschillen met het ministerie over de professionele vertaling van deze erkenning gemeld. Het specifieke diploma, de duur van de aanvullende opleiding en het niveau van beloning zijn onderwerp van onvoltooide discussies. De wettelijke erkenning bestaat, maar de concrete inhoud moet nog worden onderhandeld.
Collectieve inzet van verpleegkundigen: verder dan de wettelijke teksten
De mobilisatie van het beroep beperkt zich niet tot institutionele onderhandelingen. De Nationale Orde van Verpleegkundigen, de enige representatieve organisatie die officieel heeft deelgenomen aan de Ségur de la santé in 2020, had al voorstellen gedaan voor een betere globale erkenning van het verpleegkundige beroep. Sommige van deze voorstellen zijn opgenomen in de conclusies van de Ségur, andere hebben de wet van 2025 moeten afwachten voor een begin van antwoord.
De professionele inzet van verpleegkundigen gaat verder dan het eisenkader. De organisatiepsychologie beschrijft de zorginzet als de combinatie van energie, sterke persoonlijke investering en intense tevredenheid in het werk. Deze relationele en emotionele dimensie verklaart waarom verpleegkundigen blijven werken ondanks vaak moeilijke omstandigheden.
De grenzen van deze inzet zijn gedocumenteerd. De kloof tussen de gevraagde investering en de verkregen erkenning (statutair, salaris, besluitvorming) genereert een uitputting die de uitstroom uit het beroep aanwakkert. De wettelijke erkenning zonder concrete vertaling kan deze kloof verergeren in plaats van deze te verkleinen.
Verpleegkundige beroep: de aanhoudende onzekerheidszones
Verschillende vragen blijven open in de herfst van 2026. De publicatiedatum van de uitvoeringsbesluiten is niet publiekelijk gecommuniceerd. De financiering van verpleegkundige consultaties in de zelfstandige praktijk is niet vastgesteld. De opleiding voor verpleegkundige diagnose, als deze zou moeten evolueren, heeft geen goedgekeurd pedagogisch model.
De beschikbare gegevens stellen ons niet in staat om conclusies te trekken over het werkelijke tempo van de implementatie van deze maatregelen. De Senaat heeft de vragen gesteld, de regering had op de datum van publicatie van de schriftelijke vragen nog niet geantwoord.
Het verpleegkundige beroep heeft een wetgevende vooruitgang behaald die velen enkele jaren geleden nog onwaarschijnlijk achtten. De uitdaging verschuift nu van het Parlement naar de ministeries, waar de praktische modaliteiten, de budgetten en de opleidingsreferenties worden beslist. Daar wordt de effectieve erkenning gespeeld, die het dagelijks leven van zorgverleners en de kwaliteit van de zorg voor patiënten verandert.
